Công nghiệp hỗ trợ là gì? Khái niệm và vai trò của công nghiệp hỗ trợ

1.2.2. Công nghiệp hỗ trợ ngành ô tô 

Công nghiệp hỗ trợ ngành ô tô sản xuất các linh kiện và phụ tùng cần thiết cho việc lắp ráp xe hoàn chỉnh như động cơ, phanh, đèn pha và các phụ tùng khác. Việt Nam đã đạt nhiều tiến bộ đáng kể trong lĩnh vực này, đặc biệt là khả năng sản xuất linh kiện nội địa như cơ khí, dây cáp điện, nhựa và cao su.

Các sản phẩm tiêu biểu:

• Linh kiện ô tô: Bao gồm động cơ, hộp số, hệ thống treo và nội thất.
• Lắp ráp ô tô: Các dây chuyền lắp ráp của các thương hiệu lớn như Hyundai và Thaco đã tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho ngành. 

1.2.3. Công nghiệp hỗ trợ ngành dệt may, da giày 

Ngành dệt may và da giày tại Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Công nghiệp hỗ trợ trong lĩnh vực này cung cấp nguyên liệu, phụ liệu và dịch vụ gia công, đáp ứng nhu cầu sản xuất và xuất khẩu.

Các sản phẩm tiêu biểu:

• Nguyên liệu dệt may: Vải, sợi, chỉ may và phụ liệu hỗ trợ.
• Gia công dệt may: Thiết kế, cắt may và hoàn thiện sản phẩm.
• In ấn và thêu: Dịch vụ tạo họa tiết, logo trên sản phẩm dệt may, giúp tăng giá trị thương hiệu. 

Ngành công nghiệp hỗ trợ được ví như “bệ đỡ” cho sự phát triển của sản xuất công nghiệp. Bằng việc cung cấp nguyên vật liệu, máy móc, linh kiện và phụ tùng, ngành này giúp đảm bảo quy trình sản xuất diễn ra ổn định, nâng cao chất lượng sản phẩm đầu ra và tăng cường hiệu quả sản xuất. 

Ngành công nghiệp hỗ trợ khuyến khích doanh nghiệp đổi mới và ứng dụng các giải pháp khoa học công nghệ hiện đại trong sản xuất. Nhờ đặc thù phải thích nghi nhanh với xu hướng thị trường, ngành này tạo động lực để lao động tiếp cận những tiến bộ kỹ thuật tiên tiến, nâng cao tay nghề và cải thiện năng suất lao động. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng có cơ hội áp dụng công nghệ cao để tối ưu hóa quy trình, giảm chi phí và tăng chất lượng sản phẩm. 

Ngành công nghiệp hỗ trợ là động lực quan trọng trong chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa của các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Việc phát triển ngành này không chỉ tạo thêm việc làm cho lao động giá rẻ mà còn nâng cao giá trị gia tăng của nền kinh tế. Hơn nữa, một hệ thống công nghiệp hỗ trợ mạnh sẽ giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào nhập khẩu linh kiện, từ đó tiết kiệm chi phí và tăng tính tự chủ trong sản xuất. 

Tại Việt Nam, nhiều ngành công nghiệp như ô tô, xe máy, điện tử và dệt may vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nguồn nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu từ nước ngoài. Theo Tổng cục Thống kê, trong 2 tháng đầu năm 2022, kim ngạch nhập khẩu nguyên vật liệu, linh kiện và phụ tùng máy móc chiếm đến 93,5% tổng giá trị nhập khẩu.

Sự phụ thuộc này dẫn đến nhiều thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam. Ví dụ, trong ngành ô tô, để hoàn thiện một sản phẩm, cần khoảng 20.000–30.000 linh kiện, nhưng ngành công nghiệp hỗ trợ ô tô trong nước chỉ đáp ứng được 287 linh kiện và cụm chi tiết. Tương tự, ngành cơ khí chế tạo cũng gặp khó khăn lớn do thiếu phụ tùng thay thế và thiết bị hiện đại, khiến sản phẩm cuối cùng không đạt độ chính xác và chất lượng cao, dẫn đến chi phí sản xuất cao nhưng giá trị thương mại thấp, khó cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài.

Tuy nhiên, bên cạnh những hạn chế, Việt Nam đã xuất hiện một số doanh nghiệp tiên phong trong ngành công nghiệp hỗ trợ. Các công ty như Thaco, Hyundai Thành Công và VinFast đã chủ động đầu tư vào hệ thống công nghiệp hỗ trợ, phát triển dây chuyền sản xuất hiện đại và trang thiết bị tiên tiến. Những bước tiến này không chỉ giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu mà còn giúp ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước dần khẳng định vị thế, mở ra triển vọng hội nhập và cạnh tranh trên thị trường quốc tế. 

Chính phủ Việt Nam đã không ngừng triển khai các chính sách nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt tập trung vào việc sản xuất nguyên liệu đầu vào và cải thiện năng lực cạnh tranh. Các trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp liên tục nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm các sản phẩm như linh kiện, phụ tùng máy móc, nhằm đáp ứng nhu cầu trong nước và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh đó, nhiều nghị định và chính sách ưu đãi đã được ban hành, hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất trong các lĩnh vực như linh kiện ô tô, điện, điện tử, dệt may và da giày. Điều này không chỉ giúp các doanh nghiệp giảm chi phí mà còn tạo điều kiện thuận lợi để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc đồng bộ các giải pháp và chính sách từ chính phủ đã mang lại cơ hội lớn để Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất nguyên liệu, giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu và thúc đẩy sự phát triển ổn định của ngành công nghiệp hỗ trợ. Nhiều doanh nghiệp sản xuất linh kiện trong nước đã thành công trong việc đáp ứng nhu cầu nội địa, từ đó tạo ra động lực mạnh mẽ cho ngành công nghiệp hỗ trợ phát triển bền vững và vươn ra thị trường quốc tế. 

Công nghiệp hỗ trợ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sản xuất công nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập toàn cầu. Thông qua những thông tin chia sẻ trong bài viết, NEXPO mong muốn mang đến góc nhìn toàn diện về ngành công nghiệp hỗ trợ, giúp doanh nghiệp định hướng chiến lược phát triển và tận dụng tốt các cơ hội từ lĩnh vực đầy tiềm năng này.